Rota Belirleme ve Zaman Yönetimi

İlk uzun yolculuğumda çantamda dört sayfalık bir plan vardı: her gün saat saat işlenmiş, hangi müzeye kaçta gireceğim yazılı. Üçüncü gün o kağıdı otel odasında bıraktım ve bir daha bakmadım. Çünkü planın kendisi kötü değildi; benim o plana sığmayı beceremeyişim sorundu. O günden beri seyahat rotası kurarken tek bir şeye odaklanıyorum: yolculuk beni yormasın, kararlar yolda alınabilir kalsın.

Aşağıda kendi denemelerimden, kaçırdığım otobüslerden ve boşa harcadığım günlerden çıkardığım yöntemi anlatıyorum. Tek başına gidiyorsanız bu iş biraz daha kolay: kimseye hesap vermeden fikrinizi değiştirebilirsiniz.

Nereye Gideceğine Karar Vermek

Rota kurmanın en zor kısmı harita çizmek değil, silmek. Elimde on iki şehirlik bir liste varken hepsini sığdırmaya çalışmak, aslında hiçbirini görmemek anlamına geliyordu. Şimdi listeyi önce şişiriyorum, sonra acımadan kesiyorum.

Üç halka yöntemi

Bir bölgeye gidiyorsam kağıda üç halka çiziyorum:

• Çekirdek: Bu yolculuğu yapma sebebim olan bir ya da iki yer. Görmezsem pişman olacağım şeyler.
• Orta halka: Çekirdeğe yakın, ulaşımı kolay, "olursa çok iyi olur" dediğim yerler.
• Dış halka: Merak ettiğim ama bu sefer olmazsa üzülmeyeceğim yerler. Bunlar rotanın yedek parçaları; hava bozarsa, bir yeri sevip kalmak istersem ilk feda edilecekler.

Çekirdek dışında kalan her şeyi bilet almadan bırakıyorum. Bu tek alışkanlık, yolda kendimi rahatlatan en büyük şey oldu.

Coğrafyaya saygı duymak

İlk zamanlar haritaya bakmadan liste yapıyordum, sonra rotam zikzak oluyordu: kuzeye çık, güneye in, tekrar kuzeye dön. Kaybettiğim şey saat değil, gündü. Şimdi şehirleri bir çizgi ya da halka üzerinde diziyorum; başladığım noktaya dönmem gerekiyorsa halka, dönüş biletim başka şehirdense çizgi. Aynı yoldan iki kez geçmek genelde para ve enerji israfı; ülke içindeki ucuz ulaşım seçeneklerini araştırırken de bu düzen çok işe yarıyor, çünkü doğru istikamette giden gece otobüsleri veya bölgesel trenler ortaya çıkıyor.

Kaç gece kalmalı?

Benim kişisel kuralım: hiçbir yerde iki geceden az kalmam. Bir gece kalmak demek, günün yarısını çantayla dolaşmak, diğer yarısını ertesi günün yolculuğunu düşünmek demek. Kabaca şöyle bölüyorum:

Bir de her 7-8 günde bir boş gün koyuyorum. Hiçbir şey planlamadığım, çamaşır yıkadığım, notlarımı yazdığım gün. Bunu koymadığım yolculuklarda ikinci haftada gezmekten bıktığımı fark ettim.

Zamanı Gerçekçi Hesaplamak

Rotayı bozan şey mesafe değil, mesafenin etrafındaki ölü zaman. Haritada "4 saat" yazan yol, kapıdan kapıya çoğu zaman 7 saat sürüyor. Bunu kabul ettiğimden beri hiçbir şeye yetişmeye çalışmıyorum.

Kapıdan kapıya düşünmek

Bir geçişi planlarken şu parçaları tek tek topluyorum: konaklamadan çıkış ve terminale gitme, bekleme, asıl yolculuk, varışta yeni yeri bulma, yerleşme. Uçuşlarda havalimanına gidiş-gelişle birlikte kısa bir uçuş kolayca yarım güne çıkıyor; bu yüzden kısa mesafelerde otobüs veya treni tercih ediyorum. Gece yolculukları bir gün kazandırır ama ertesi günü genelde yarım verimle geçirdiğimi biliyorum, o günü "gezme günü" saymıyorum.

Tampon bırakmak

Bağlantılı yolculuklarda aramaya en az iki-üç saat, uçuş varsa daha fazlasını koyuyorum. Feribot, dağ yolu, sınır geçişi gibi işlerde tampon daha da geniş. Ayrıca uçuş ya da tren dönüş günümden bir gün önce son şehre varıyorum. Bir keresinde son gün varmayı deneyip yol kapanması yüzünden bileti kaçırdım; o yeniden alınan bilet, bütçeli seyahat için sakladığım tüm birikimi eritti. Şimdi o bir gece, ödediğim en mantıklı sigorta.

Günün içini doldurmak

Bir güne en fazla iki "esas" iş koyuyorum: mesela sabah bir müze, öğleden sonra bir semt yürüyüşü. Gerisi doğaçlama. Bileti önceden alınması gereken, saat kısıtlı yerleri seyahattan önceki hazırlık aşamasında not ediyorum; kalanı yolda karar veriyorum. Pazarların ve küçük dükkanların günlerini varınca soruyorum, çünkü yerel yemek meselesi genelde plandan değil sohbetten çıkıyor.

Esnek kalmanın maliyeti

Esneklik bedava değil. Son dakika konaklama daha pahalı, popüler dönemde yer bulmak zor. Ben orta yolu tuttum: çekirdek şehirlerdeki ilk geceyi önceden ayırtıyorum, uzatmaya karar verirsem yerinde konuşuyorum. Bir yeri çok sevdiysem kalmak, sıkıldıysam bir gün erken çıkmak; hostellerde tanıştığım gezginlerin tavsiyesiyle rotamı iki kez tamamen değiştirdim ve ikisinde de pişman olmadım.

Rota bir söz değil, bir taslak. Onu değiştirmek başarısızlık değil; zaten öğrendiklerinize göre karar verebilmek için yola çıktınız.

Özetlemem gerekirse: az yer seç, coğrafyaya uy, her yerde iki gece kal, geçişleri kapıdan kapıya hesapla, tampon bırak, dönüş gününü kutsal say. Bunları kağıda tek sayfada toplu